این نوشته قرار بود در مجلهء سرپل به چاپ برسد اما نظر به دلایلی از چاپ باز ماند. حال در این فضای مجازی قرار دادم تا خوانندهء گرامی خود قضاوت کند. . . .
نظر به آمار منتشر شده از سوی ارگان های دولتی و موسسات بین المللی از کل جمعیت کشور ۲۶ ( % ) در صد آن با سواد و متباقی از نعمت سواد بی بهره هستند. به یقین از این تعداد در صد کمی اهل مطالعه – کتاب خوان و روزنامه خوان – باشند. هستند اشخاصی که در سال یک بار هم کتابی را ورق نمی زنند. تا هنوز آماری منتشر نشده است و یا این که من ندیده ام که در یک روز ، در یک هفته ، یا در یک ماه چه تعداد اشخاص از روزنامه ها و نشریات منتشر شده در کشور استفاده می نمایند. به نظر نویسنده از هر صد نفر افغان ممکن یک الی دو نفر علاقه به خواندن روزنامه و یا نشریه دیگری باشد. و از همین در صد ناچیز روزنامه خوان ها تعداد بسیار اندکی با مسایل فنی و اصول روزنامه نگاری آشنایی داشته باشند. با این وجود تعداد کمی از اشخاص می توانند به نارسایی ها و نواقص چاپی یک نشریه ، روزنامه یا مجله پی ببرد. اما این نکته را نباید فراموش کرد که اشخاص فطرتاً از زیبایی خوششان می آید و لذت می برند. کودکی که تا هنوز به مکتب نرفته است با دیدن عکس های یک مجله آن را ورق می زند. وی ناخودآگاه عکس های واضح و شفاف را از عکس های مخدوش تفکیک کند. بناءً روی عکس هایی تمرکز می کند که از کیفیت بالاتری برخوردار است.
به هر حال! روی سخن من مجله سرپل و به خصوص شماره دوم آن است. در شماره اول نارسایی هایی وجود داشت و به این امید خود را قناعت دادیم که شاید در شماره بعد این نارسایی ها بر طرف شود. در شماره دوم نه تنها نارسایی ها برطرف نشد بلکه موارد دیگری از نواقص و کمبودی های دیگری نیز به آن اضافه گشت. از آن جایی که به شیوه های معمول صدای اعتراض ما به جایی نمی رسد بناءً تصمیم گرفتم تا از این طریق مراتب اعتراض خود را به گوش مراجع مربوطه برسانم و یا حد اقل خوانندگان محترم مجله متوجه شوند که مشکل در کجا بوده است! همانطوریکه قبلاً نیز متذکر شده بودم ، هزینه چاپ مجله از طرف دفتر « برنامه انکشافی سازمان ملل متحد » یا UNDP در مزار شریف پرداخت می گردد. البته این معمول تا جایی که من اطلاع دارم در بیشتر ولایات کشور انجام می شود. مطابق قراردادی که بین دفتر مذکور و مقام ولایت سرپل انجام شده است ، کار تهیه مطالب ، ویرایش ، صفحه آرایی و در دفتر مطبوعاتی مقام ولایت انجام شده و بعد از پایان کار کاپی فایل مجله به صورت سی – دی و یا به داخل فلش به نماینده دفتر UNDP که به عنوان کارشناس در دفتر مقام ولایت حضور دارد ، بعد از بررسی دقیق و مجدد صفحه به صفحه و خط به خط جهت رفع نواقص بازنگری گردیده ، تحویل می گردد تا هیچگونه مشکل باقی نمانده باشد. تا این مرحله هر گونه نقصی وجود داشته باشد دفتر مطبوعاتی مقام ولایت موظف است در رفع آن اقدام نماید. بعد از آن که کاپی صفحه آرایی شده مجله به نماینده دفتر UNDP تحویل گردید ، مسئولیت ما رفع شده و بعد از این زمان هر مشکلی که در چاپ بوجود آمده باشد به عهده دفتر مذکور می باشد. زیرا گزینش چاپ خانه و قرارداد با چاپ خانه از صلاحیت دفتر UNDP می باشد و جواب گوی چگونگی چاپ و کیفیت آن نیز به ایشان مربوط می شود. این نکته نیز قابل یاد آوری است که چاپ خانه و نماینده دفتر UNDP هیچگونه حق دخل و تصرف در مجله از قبیل تغییر دادن لوگو ، عکس ها ، تیترها ، خطوط ، نوع خط ، رنگ و دیگر موارد را ندارند. در صورتی که اگر احتمالاً این گونه مواردی پیش بیاید ، دفتر مطبوعاتی مقام ولایت حق دارد تا از نماینده دفتر UNDP که طرف قرارداد کننده با چاپ خانه است سوال نمایند.
و اما مواردی از نقایص چاپی و دخل و تصرفی که در شماره دو از طرف چاپخانه صورت گرفته است:
۱٫ لوگوی ( سرپل ) روی جلد مجله تغییر کرده است. اگر دو شماره اول و دوم را در کنار هم قرار دهیم ، متوجه می شویم که لوگو ( کلمهء سرپل )در مجله شماره ۲ نظر به لوگوی شماره اول بسیار تفاوت دارد. لوگوی شماره اول با خط بسیار زیبا نوشته شده ، نقطه های – سرپل – در جای مناسب قرار داده شده است اما لوگوی شماره ۲ آن زیبایی را ندارد.
۲٫ آرم جمهوری اسلامی افغانستان که در صفحه دو آمده است در فایلی که از طرف دفتر مطبوعاتی مقام ولایت به نماینده دفتر UNDP تحویل داده شده بود به این صورت نیست. در فایل اصلی یک آرم بزرگ با رنگ کم که تقریباً تمام صفحه را گرفته است در پشت زمینه یا بگروند قرار دارد و یک آرم کوچک با رنگ تیره تر در میان آرم بزرگ قرار داده شده بود. اما در چاپ هر دو آرم به یک اندازه رنگ داده شده است.
۳٫ وجود صفحات سفید در ابتدا و انتهای مجله: یکی از زننده ترین و مزخرف ترین بی توجهی که چاپ خانه کرده است دو صفحه در اول و دو صفحه در آخر مجله را سفید گذاشته است که به هیچ وجه نمی توان آن را توجیه کرد. این نشان دهنده آن است که کارگران و مسئولین چاپ خانه به هیچ عنوان با کار چاپ آشنایی ندارند. و همچنان طرف قرار داد کننده چاپ خانه نیز شخص بی مسئولیت و نا آشنا به کار روزنامه نگاری و طبع و چاپ بوده است که این مجله ها را از چاپ خانه تحویل گرفته است در غیر آن چاپ خانه باید در رفع این نقیصه اقدام می کرد و یا این که موضوع چیز دیگری است که ما از آن بی خبر هستیم. بی سواد ترین افراد اگر مجله را به این صورت ببیند و ورق بزند ، از این نابخردی خنده اش خواهد گرفت چه برسد به این که آن هایی که اهل روزنامه خواندن و مجله خواندن هستند وقتی این وضعیت را ببینند چه خواهند گفت؟ هزینه ای که تمام ملت در آن سهام دار می باشند به مصرف برسد ، زمان زیادی به هدر رود و آخر سر کاغذ سفید را به مردم تحویل بدهند. از این بیشتر مسخره تر درامه ای وجود ندارد!!
علاوه بر این نارسایی ها موارد دیگری از مشکلات چاپی نیز وجود دارد که در شماره هم موجود بود ، از هم پاشیده شدن رنگ عناوین و تیترها ، کیفیت پایین عکس ها ، برش و بسته کاری نادرست اوراق. . . به هر حال هدف از یاد آوری این مطالب در قدم اول متوجه ساختن چاپ خانه به بی توجهی و دقت در کار بوده و ثانیاً متوجه ساختن نماینده دفتر UNDP که طرف قرار کننده با چاپ خانه است متوجه مسئولیت خود باشد تا زحمات ما را این گونه و به هر دلیلی( ! ) به هدر ندهد و همچنان این که خوانندگان محترم متوجه شوند که اشتباه و نقایص از چاپ بوده است نه از صفحه آرایی و دیزاین.
شنبه بیست و ششم شهریور ۱۳۹۰
