یکشنبه, ١۵ دلو ١٣٩١ نوشته شده توسط عباس کوثری
گفتگو با آقای نور الحق علومی، رییس حزب متحد ملی و رییس شورای اجراییهء ایتلاف ملی افغانستان در ارتباط به نشست پاریس
اشاره: چندی پیش به اتبکار «بنیاد مطالعات استراتژیک فرانسه» نشستی پیرامون بیان مواضع طرفین درگیر در افغانستان، در پاریس برگزار شد که در آن نمایندگانی از جناح مختلف سیاسی (اپوزیسیون سیاسی، نمایندگان حکومت، حزب اسلامی و گروه طالبان) اشتراک نموده بودند. آقای نورالحق علومی در ترکیت هیات نمایندگان ایتلاف ملی، در این نشست حضور داشتند. آن چه در زیر می خوانید، حاصل گفتگو با ایشان می باشد.
قسمت دوم:
پرسش: موضوع دیگر سفر آقای کرزی به امریکا است. هدف این سفر نهایی شدن پیمان استراتژیک بین افغانستان و امریکا و همچنان گفت و گو در مورد پایگاه های امریکا و تعداد سربازانی که در این جا باقی خواهد ماند، اعلام شده است. همزمان با سفر آقای کرزی، امریکایی ها اعلام کردند که نیروهای شان زود تر از زمان تعیین شده از افغانستان خارج خواهند کرد. اعلام خروج زودهنگام نیروهای امریکایی در این برهه از زمان به چه معنی است؟
پاسخ: مذاکراتی که در امریکا صورت گرفت، یک بخش آن در مورد پایگاه ها نظامی است. تعداد این پایگاه ها و تعداد قوت های ایالات متحده امریکا که در افغانستان می ماند. دوم؛ وقتی که قبول کردیم که این نیروها این جا می مانند موضوع مصوونیت قضایی آن ها است. در مطبوعات از طرف دولت بسیار دامن زده شد. اما مسایل مهم تر این است که به کدام پیمانه قوت های افغانی کمک خواهند شد. به کدام پیمانه نیروهای نظامی افغانستان آماده هستند که مسوولیت های امنیتی را به دوش بگیرند و به کدام پیمانه ایالات متحده امریکا آماده است که در بخش نظامی نیروهای امنیتی را تجهیز و تسلیح می کند و در بخش ملکی کمک مالی نماید.
فکر می کنم هیچ چیز نو وجود نداشت. چیزهایی بود که قبلا در توافقات شیکاگو ، جاپان مطرح شده بود. می توان گفت یک تکرار احسن است. تعهدات به خاطر این که ما شما را تنها نمی گذاریم، به خاطر این که نیروهای امنیتی تان را تجهیز و تسلیح می کنیم، یا تربیت می کنیم. ما شما را در آینده تنها نمی مانیم. همکاری ما بعد از سال ۲۰۱۴ ادامه پیدا می کند. این ها چیزهایی است که در گذشته هم بود. چیزی که عمده است و باید صراحت داده می شد عبارت از این است که چه تعداد پایگاه می ماند و چه تعداد نیرو این جا خواهد ماند. این به آینده موکول شد..
دیگر این که مصوونیت قاضی سربازان امریکایی است. مصوونیت قضایی به نیروهای امریکایی یک امر مسلم است. هیچ گاه توقع نداشته باشیم رییس جمهور اوباما مثل آقای کرزی هر روز بتواند قانون اساسی را زیر پا کند. در این جا زیر پا شدن قانون اساسی بسیار عادی است و هیچ کس آن را به روی خود نمی آورد. اما در قانون اساسی ایالات متحده امریکا صراحت داده شده که شهروندان ایالات متحده امریکا در هر کشوری که باشند از مصوونیت قضایی برخوردارند. این مورد بسیار اساسی بود. همین است که ما می گوییم که در آن جا کدام توافق صورت نگرفته است. آقای اوباما البته این تذکرات را داد که باید متوجه باشیم. این مربوط دولت افغانستان است، دولت افغانستان باید ضرورت خود را بسنجد که از نقطه نظر نظامی به همکاری های بین المللی ضرورت دارد، یا خیر؟ در صورتی که ضرورت دارد، چه تعداد پایگاه و چه تعداد نیرو را می خواهد که در این جا باقی بماند؟ این مهم که مصوونیت قضایی یک امر مسلم است. حالا باید به فکر این باشد که اگر امریکایی ها زودهنگام از افغانستان می برآیند، ما دست و پاچه نشویم. چرا دست و پاچه نشویم؟ ممکن است امروز تعداد نیروهای امنیتی کافی باشد و رشد کرده باشد، اما نقض تجهیزات و تسلیحات داریم. از نقطه نظرات تشکیلاتی نقص داریم. ما قوای هوایی نداریم، رادار نداریم، راکت نداریم، ما قوای سرحدی به حد کافی نداریم. هنوز از آن طرف سرحد پایگاه هایی که ما آن را دهشت افکن را می گوییم، مهار نشده است، به همان قوت و پیمانه خود قرار دارد. درست است که ۷۵ در صد مسوولیت ها به ما انتقال پیدا کرده، شاید ۲۵ در صد دیگر مسوولیت ها هم در طول همین سال انتقال پیدا کند. ما هنوز به قوت های خارجی احتیاج داریم به خاطر این که در ظرف این یازده سال خود کفا نشده ایم و یا این که هنوز به پا ایستاده نشده ایم. عدم خود کفایی به معنای این نیست که ما طیاره جنگی نداریم ما راکت و تشکیلات صحیح نداریم. عدم خود کفایی، یعنی همین امروز بودجه ما از طرف امریکا داده می شود ، اگر پرداخت نشود، سرباز ما معاش ندارد، موتر ما تیل ندارد، تفنگ ما مرمی ندارد. وقتی که این چیزها را ما فاقدش می شویم، آیا می توانیم مقابل یک نیرو قرار بگیریم؟ دیگر این که، این ادراه ای نیست که از پشتیبانی مردم برخوردار باشد. پس بر دولت حاضر است که با تمام نیروهایی که در داخل افغانستان است، با اپوزسیون، هم نوا شوند که هر چه زودتر قانون انتخابات پاس شود و ما را بکشاند به طرف یک انتخابات شفاف، همگانی و عادلانه که در آن جا توانسته باشیم یک رهبری درست را در افغانستان انتخاب کنیم. رهبری درست خودش به مراتب بالاتر از اتکا کردن بالای قوای امنیتی است. اگر مردم همکاری کنند؛ خاطرتان جمع باشد که همکاری جامعه جهانی هم در عرصه های مختلف زندگی مردم افغانستان به وجه احسن خواهد رسید. هر سنت و هر دنیار شان به مردم افغانستان خواهد رسید. به اصطلاح تسلیحات و تجهیزات شان و نیروهای شان طوری به پا ایستاده خواهد شد که هیچ گاه ضد مردم استعمال نشود. به ضد آنانی استعمال شود که در این کشور قانون پذیری را رعایت نمی کنند و همیشه کوشش می کنند با زورگویی و قطاع طریقی در این کشور نظم را برهم بزنند.
پرسش: آن چه شما فرمودید که دولت پایبندی به قانون نشان نمی دهد و بارها قانون را نقض کرده و زیر پا گذاشته اند، در حالی که ده ها کشور خارجی در این جا نیرو داشته، حال زمانی که آن ها از کشور خارج شوند، در آن صورت معلوم می شود که زمامداران فعلی به هیچ صورت پای بندی به قانون نخواهند داشت؟
پاسخ: این دولت وظیفه دارد همان طوری که به دولت امریکا تعهد داد و خواست رییس جمهور امریکا هم این بود که یک انتخابات سالم در افغانستان باید روی دست گرفته شود. می بینید که از همین حالا زمینه چینی می کنند، که انتخابات نکینم، پول نداریم که کارت های رای دهی و تذکره های الکترونیکی توزیع شود، این خودش تقلب را در این جا دامن زدن است. کوشش برای وسیله ی تقلب را فراهم کردن، فردا یک لویه جرگه تقلبی را در این جا ایجاد می کنند و در آن جا کوشش خواهد کردند که خود به وسایلی دست بزنند که خود انتخابات را زیر سوال ببرند. یا چالش در داخل پارلمان، قانون انتخابات را طوری که شاید و باید است از طرف شورای همکاری احزاب، احزابی که تقریبا مطرح هست در افغانستان، از طرف این ها باید در وقت و زمانش پاس نشود، این ها به چالش کشیدن انتخابات است. از نقطه نظر امنیتی هم نتوانسته زمینه های امنیتی فراهم نماید. برای رفتن به طرف یک انتخابات کاملا شفاف و عادلانه این دولت مسوولیت دارد که امنیت را فراهم کند.
انتخابات سالم زمانی صورت می گیرد که هم زمان با خروج احیانا مکمل قوت های خارجی از افغانستان باشد. اداره ای را که مردم برایش ایمان داشته باشد. جلو هر نوع آشوب داخلی را در این جا می گیرند. تنها توطیه ها و دسیسه های بیرونی از همسایه های ما می ماند. به اصطلاح لانه های تروریزم می ماند که در پاکستان است. این ر این را هم اراده مردم ما به صورت که کل توانسته باشد ممثلینش توانسته باشد در آن جا جامه ی عمل بپوشاند ما حتی جلو توطیه های بزرگ همان دنیا را یعنی خارج از افغانستان در وقت و موقعش گرفته خواهد توانستیم.
پرسش: آن طوری که صاحب نظران امور مطرح کردند و از رسانه ها شنیده شد، رفتن آقای کرزی در ارتباط به نهایی شدن سند استراتژیک بین افغانستان و امریکا بهانه ای بود برای این که رییس جمهور در مورد ابقای خودش و یا تیمش در قدرت با امریکایی ها چانه زنی کند؛ اما زمانی که آقای کرزی از این سفر برگشته اند، چندان راضی به نظر نمی رسند؟
پاسخ: یقین دارم که این ها با همان دید محدودی که دارند کوشش می کردند که خود را در پیش مردم شخصیت های ملی نشان بدهند، شخصیت های مردمی نشان بدهند که خواسته های مردم را می خواهند. مسایل را آن طور مطرح کنند که گویا ما می توانیم امتیازات بسیار بزرگ را از این کشور ها بگیریم. به همین خاطر به حق مصوونیت و پایگاه ها و مسایل دیگر که تا به حال حل نشده دامن می زنند. در ضمن نشان بدهند که ایالات متحده امریکا تا چه وقت از ما حمایت می کند و یا حمایت نمی کند یعنی همان اهداف و نیات شخصی خود شان. تا جایی که می بینیم این ها به این اهداف و نیات شخصی خود در این سفر نرسیده اند. طرف مقابل به درستی و با منطق این ها را متوجه ساخت که در کدام موقف قرار دارند و چه می خواهند و این ها باید درک کنند اهدافی که کشورهای بزرگ در این منطقه دارند، استراتیژی های بزرگ ملی خود را در این جا پیاده می کنند. همان استراتیژی های امنیت ملی آن ها که ما آن را می فهمیم. این نظام، همین نظام حاضر و همین اداره حاضر که به وسیله ی خودشان به قدرت رسیده باید از نظر دور نیاندازند.
این ها به خواست های شخصی خود نایل نیامدند چون در مقابل سوالات بی جواب ماندند، در مقابل جوابات نتوانستند که استدلال درست از خود کرده بتوانند، آمدند این را محول کردند به یک لویه جرگه – لویه جرگه هم خواب است و خیال – به این خاطر خواب است و خیال است که لویه جرگه قانون اساسی فعلا هیچ تصورش نمی شود. مراجع اصلی که باید به آن مراجعه شود عبارت از شورای ملی افغانستان است. باید به نمایندگان مردم مراجعه کنیم. شورای ملی مظهر اراده مردم است. به آن مراجعه کنند، می توانند از آن مشوره نه، بلکه تصمیم شورا را بگیرند و به اجراآت دست بزنند. من فکر می کنم این مسایل آن چه که این ها در دل شان می خواستند جامه عمل بپوشانند، نپوشید. از آن جا خوش پس نیامدند و به روی خود نمی آوردند در حالی که همه ی ما می فهمیم که موفق باز نگشتند طرف و مقابل می خواهد که خواسته های منطقی خود را بالای این ها بقبولاند.
پرسش: آقای کرزی پس از بازگشت از امریکا در یک کنفرانس مطبوعاتی اظهار داشتند که امریکایی ها به ما طیارات بی پیلوت خواهند داد؛ اما در پی این خبر وزارت دفاع امریکا اعلام داشت که این مساله بین دو طرف مطرح نشده، در صورتی که امریکا بخواهد طیاره های بی پیلوت به افغانستان بدهد از نوعی خواهد داد که برای شناسایی کاربرد دارد نه برای حملات هوایی. این تناقض گویی عدم صداقت کدام یک از طرفین را می رساند؟
پاسخ: یک برداشت نادرست است، این پیشنهادات که مردم از ایالات متحده امریکا دارند، که ما چرا قوای هوایی نداریم، قوای راکت نداریم، قوای رادار نداریم، توپچی نداریم، تانک نداریم…. امریکایی ها گفته اند که ما کمک می کنیم، تجهیز می کنیم، اما نگفته اند که چی وقت؟ و در کدام زمان و به کدام پیمانه؟ من جریان این مصاحبه را شنیده ام که امریکایی ها به ما چهار بال طیاره سی ۱۳۰ ترانسپورتی، ۱۷ بال طیاره می ۱۷ و می ۳۵ می دهند. اما قبلا هم از این طیاره ها به ما داده بودند. این ها یک بخشی از قوای هوایی است. قوای هوایی و مدافع هوایی ما اگر حداقل یک بخشش همین باشد، طیارات شکاری اش می ماند، طیارات بمباردمان می ماند، قوای راکت می ماند، قوای دافع هوا می ماند، قوای رادار می ماند. یک مجموعه از ساختارها یک جا می شود و یک قوای هوایی و مدافع هوایی افغانستان را تشکیل می دهد که ما در یک بخشی از قوت های هوایی آن هم نه مدافع هوایی، فقط بخش ترانسپورتی اش این ها را داریم. افغانستان در مقابل این همسایه های پر حرص و عاض خود که اسلحه اتومی هم دارند و تحریکات ناجایز همیشه انجام می دهند، این بسیار ناچیز است، که ما بتوانیم دفاع کنیم. دو سال است که سرحدات شرقی ما آماج قرار می دهند ما تا به حال نتوانستیم یک جواب صحیح بدهیم که از این تجاوز دست بردارند و مردم افغانستان را قناعت بدهیم، از این که هر روز زیر فشار هستند، کشته می شوند و برباد می شوند.
